Тягаштарға ілмектеріндегі құлыптау тесігінің диаметрі 50,8 мм болатын седлалы-тіркеме құрылғысы орнатылған. Құрылғы стандартты тіркеме түйреуіші бар тягашты жартылай тіркемемен топсалы қосуға арналған.
Жартылай тіркеме сүйенетін седло 10 (1-сурет) бойлық және көлденең жазықтықтарда тербеледі. Бойлықта — 15 осьтерінде, көлденеңінде — 11 топсаларының резеңкесінің деформациясы арқылы.
Седлоның жартылай тіркеменің түйреуішімен тіркесуі тіркеме механизмінің екі ілмегі 2 арқылы жүзеге асырылады.
Ілмектер 14 саусақтарына орнатылған және оларда айнала отырып, түйреуішті қысады.
Ілмектер жабық күйде бекіту білігінің штогына орнатылған серіппе 5 әсерінен бекіту білігі 3 арқылы ұсталады.
Тіркесу болған кезде, өздігінен ажырасудан сақтандырғыш 4 тік күйді алады.
Ажырату үшін өздігінен ажырасудан сақтандырғышты бүйірге бұрап, тұтқа 1 арқылы бекіту білігін 3 алдыңғы шекті күйге апарыңыз.
Серіппе 7 тартатын тытқы 6 білікті алдыңғы күйде бекітеді.
Тягаш кеткен кезде жартылай тіркеменің түйреуіші тіркеме механизмінің ілмектерін ашып, олармен тіркестен шығады.
Бұл кезде сол ілмек өзіндегі түйреуішпен тытқыны бұрады, бұл бекіту білігіне ашық күйде ұсталатын ілмектердің ұштарына дейін артқа жылжу мүмкіндігін береді.
Механизмдердің осындай күйінде седло жартылай тіркемемен автоматты тіркесуге дайын.
Тіркесу кезінде жартылай тіркеменің түйреуіші қозғала отырып, ілмектерді бұрады және оларды жабуға мәжбүрлейді.
Бекіту білігі ұштарымен сырғанап, ілмектердің ойығына кіріп, оларды автоматты түрде жабады.
Седлалы-тіркеме құрылғысы 13 кронштейндері, қосымша жақтау арқылы тягаштың рамасына бекітіледі. Тягашты жартылай тіркемемен тіркесуді жеңілдету үшін седлалы құрылғының артына түсіру шанақтары орнатылған.
Тіркесу және ажырату
Тіркесу алдында седлалы құрылғының және оның бекітілуінің ақаусыз екеніне, седло мен шанақтардың бағыттағыштарының ластанбағанына және оларда бөгде заттардың жоқтығына көз жеткізіңіз, қажет болғанда седлоның жоғарғы жазықтығын ластанған майлауыштан тазартып, жұқа қабат жаңа майлауышпен майлаңыз.
Жартылай тіркемені тұрақты тежегішпен сенімді тежеңіз және оны тіреу құрылғысына жартылай тіркеменің тіреу жазықтығы тягаштың седлосымен бір деңгейде немесе одан сәл төмен болатындай етіп орнатыңыз.
Тіркесу мен ажыратуды қатты жабындысы бар тегіс көлденең алаңда орындаңыз.
Бұл ретте тягаш пен жартылай тіркеменің бойлық осьтері бір түзу сызықта орналасуы керек.
Тіркесу тәртібі:
- 1. Өздігінен ажырасудан сақтандырғышты бүйірге апарып, ілмектер құлпының тұтқасын алдыңғы шекті күйге қойыңыз.
- 2. Тягашты кіші жылдамдықпен кері жүргізе отырып, жартылай тіркемеге жақындатыңыз, осылайша жартылай тіркеменің түйреуіші шанақтардың бағыттағыштарының арасына түсіп, седлоның ілмектеріне тоқтағанша кірсін. Бұл ретте тіркесу автоматты түрде орындалуы керек.
- 3. Тягашты тұрақты тежегішпен тежеңіз.
- 4. Ілмектер құлпының тұтқасы артқы шекті күйде тұрғанына және өздігінен ажырасудан сақтандырғыш тігінен төмен түсіріліп, бекіту білігінің штогын бекітіп тұрғанына көз жеткізіңіз.
- 5. Жартылай тіркеменің тіреу құрылғысын жоғарғы шекті күйге көтеріп, сенімді бекітіңіз.
- 6. Жартылай тіркеменің электр сымдарының жалғау кабелін ашаға қосыңыз.
- 7. Тягаш тежегіштерінің пневматикалық жетегінің жалғау шлангісін жартылай тіркеменің жалғау бастығына қосыңыз.
- 8. Тягаштағы және жартылай тіркемедегі тежегіштердің пневматикалық жетегінің крандарын ашып, олардың тұтқаларын кранның бойлық осіне параллель етіп қойыңыз.
- 9. Жартылай тіркеменің тұрақты тежегішін босатыңыз.
- 10. Автопойызды біраз қашықтыққа жылжытыңыз, тіркесудің ақаусыздығына, тежегіштер мен жартылай тіркеменің электр аспаптарының дұрыс жұмысына көз жеткізіңіз.
Ажырату тәртібі:
- 1. Жартылай тіркемені тұрақты тежегішпен тежеңіз.
- 2. Жартылай тіркеменің тіреу құрылғысын жол бетіне тоқтағанша түсіріп, тягаштың рессорларын біraz босатыңыз.
Ықшамдалмаған топырақта мәжбүрлі ажырату кезінде жартылай тіркеменің тіреу құрылғысының астына төсемдер қойыңыз.
- 3. Тягаш пневможүйесінің ажырату кранын және жартылай тіркеме тежегіштерін басқару клапанын жауып, олардың тұтқаларын кранның бойлық осіне перпендикуляр етіп қойыңыз.
- Тежегіштердің пневматикалық жетегінің жалғау бастықтарын ажыратып, бастықтардың қорғаныш қақпақтарын жабыңыз.
Шлангісі бар жалғау бастығын тягаштың алаңында бекітіңіз.
- 4. Электр сымдарының жалғау кабелінің шанышқысын ашадан шығарып, кабельді тягаштың алаңында бекітіңіз.
- 5. Седлоның өздігінен ажырасудан сақтандырғышын бүйірге апарып, ілмектер құлпының тұтқасын алдыңғы шекті күйге ауыстырыңыз.
- 6. Бірінші берілісті қосып, кіші жылдамдықпен тягашты жартылай тіркемеден толық ажырағанша алға беріңіз.
Автомобильге седлалы құрылғыны орнатқан кезде, болттар мен қысқыштарды тартпас бұрын, реттеу тығыздағыштарымен рама кронштейндері мен қосымша жақтаудың арасында 2–3 мм саңылауды қамтамасыз ету қажет.
Седлалы құрылғыны бекітуді тарту моменті 10–14 кгс·м, M14 болттары үшін – 8–10 кгс·м болуы керек.
