Тежегіштердің пневматикалық күшейткіші (1-сурет) сығылған ауаның энергиясын тежегіш жетегінің гидравликалық бөлігінде жұмыс сұйықтығының қажетті қысымына түрлендіруге арналған.
Тежегіштердің сенімділігін арттыру үшін Урал автомобильдері кабинаның астында сол лонжеронның сыртқы жағына орнатылған екі пневмокүшейткішпен жабдықталған.
Алдыңғы пневмокүшейткіш алдыңғы және ортаңғы көпірлер дөңгелектерінің жұмыс тежегіштерін, артқысы — артқы көпір дөңгелектерінің жұмыс тежегіштерін іске қосады.
Тежеу педалін басқанда, тежеу кранындағы клапан ашылады және ауа құбыр арқылы пневматикалық күшейткіштің поршеньдерінің астына түседі.
Ауа қысымымен поршеньдері бар шток қозғалады және итергіш арқылы бас тежеу цилиндрінің поршеніне әсер етеді, ол сұйықтықты тежеу магистраліне ығыстырады.
Тежеуді босатқанда, пневмокүшейткіштен ауа тежеу краны арқылы атмосфераға шығады.
Бас тежеу цилиндрі мен пневмокүшейткіштің поршеньдері серіппелер әсерінен бастапқы қалпына қайтады.
Пневмокүшейткіштерді автомобильден тек техникалық қызмет көрсету және ақауларды жою (тозған манжеттерді ауыстыру және т.б.) үшін алып, бөлшектеңіз.
Пневмокүшейткіштерді автомобильден алып жатқанда, олардан және бас тежеу цилиндрлерінен тежеу және тығыздау жүйелерінің құбырларын, сондай-ақ «Тежеу» сигнал шамының датчиктерінен сымдарды ажыратыңыз.
Рама лонжеронына бекіту болттарын бұрап шығарып, пневмокүшейткіштерді алыңыз.
Пневмокүшейткіштерді бөлшектеу
Тежеу сұйықтығын төгіңіз, бачокты 4 бұрап шығарып алыңыз, гайкаларды бұрап шығарыңыз, тартқыштарды 22 және артқы пневмоцилиндрді 19 алыңыз.
Шлангты, шток 23, аралық 16 және итергіш 8 бар жинақталған поршеньдерді алыңыз.
Болттарды 29 босатып, бұрап шығарыңыз, тоқтатқыш пластиналарды 30, пневмокүшейткіштің алдыңғы цилиндрін 9 қақпақ 31 жинағымен және тығыздағышты алыңыз.
Тоқтатқыш сақинаны 27, шайбаны 28 алып, сыртқы манжеті 7 бар поршеньді 6 жинағын шығарыңыз. Сақинаны 33, ішкі тығыздау манжетін 34 және кері клапаны 38 бар серіппені 36 жинағын шығарыңыз.
Бөлшектеу кезінде тығынды 1 бұрап шығару ұсынылмайды.
Штоктағы гайкаларды 21 бұрап шығарыңыз, поршеньдерді 12 жинағын, манжеті 24 бар аралықты 16 жинағын және тығыздау сақиналарын 17 алыңыз.
Штоктан штифтті 26 шығарып, штокты 23 итергішпен 8 ажыратыңыз.

Бас тежеу цилиндрінің бөлшектерін спиртте немесе тежеу сұйықтығында, пневмокүшейткіштің бөлшектерін керосинде немесе бензинде жуу керек.
Пневмокүшейткіш пен бас тежеу цилиндрі бөлшектерінің негізгі өлшемдерін бақылауға арналған мәліметтер кестеде келтірілген.
1-кесте.
Пневмокүшейткіштің алдыңғы және артқы цилиндрлері. Ішкі диаметрі:
- - номиналды өлшем - 150+0,230 мм;
- - рұқсат етілген өлшем - 150,50 мм
Тежеудің бас цилиндрі. Ішкі диаметрі:
- - номиналды өлшем - 40+0,030 мм;
- - рұқсат етілген өлшем - 40,07 мм
Бас тежеу цилиндрінің поршені. Сыртқы диаметрі:
- - номиналды өлшем - 40-0,025 мм;
- - рұқсат етілген өлшем - 39,90 мм
Аралықтағы манжеттер, сондай-ақ бас тежеу цилиндрі мен пневмокүшейткіштің поршень манжеттері тозған немесе механикалық зақымдалған жағдайда оларды ауыстырыңыз. Цилиндрлердің айна бетінде коррозия мен сызаттар болмауы керек.
Бас тежеу цилиндрінде сынықтар мен жарықтар, ал пневмокүшейткіш цилиндрлерінде ойыстар болмауы керек.
Пневмокүшейткішті бөлшектеуге кері тәртіпте жинаңыз, бұл ретте төмендегі міндетті талаптарды орындау қажет:
- - пневмоцилиндрлердің 9, 19 (1-суретті қараңыз) жұмыс бетіне, шток 23, манжеттер 24 және 13 ЦИАТИМ-201 майлау материалын жағыңыз. Поршеньдердің киіз сақиналарын 11 шпиндель майына сіңіріңіз;
- - пневмокүшейткіштің поршеньдерін диаметрі 150+0,3 мм сақинаға жинаңыз;
- - шток 23-ті поршеньдер 12, аралық 16 және итергіш 8-бен жинаған кезде 1-суретте көрсетілген өлшемдерді сақтау қажет;
- - манжеттің тіреу сақинасы 15 пен поршень 12 арасына тығыздау резеңке сақинаны 25 орнатыңыз;
- - бас тежеу цилиндрін пневмокүшейткіштің алдыңғы цилиндріне бекітетін тығыздағыш пен болттарды 29, сондай-ақ поршеньдерді штокқа бекітетін гайкаларды 21 тығыздау майлауышын қолданып орнатыңыз;
- - аралықты алдыңғы цилиндрге қатысты шығу тесіктерін жалғайтын штуцерлер бір түзу сызықта болатындай етіп орнатыңыз;
- - артқы қақпақты 20 алдыңғы қақпаққа 31 қатысты «Б» тесіктері бар беттер бір жазықтықта болатындай етіп орнатыңыз.
Жинақталған пневмокүшейткішті 4,0–4,5 кгс/см² ауа қысымымен герметикалыққа тексеру керек.
Бұл ретте бас тежеу цилиндрі 100–112 кгс/см² сұйықтық қысымын тудыруы керек.
Сұйықтық пен ауаның ағуына жол берілмейді.
Пневмокүшейткіштерді автомобильге орнатыңыз, құбырларды қосыңыз және гидравликалық жүйені сорғытыңыз.