Термиялық клапан - майдың температурасы мен қысымына байланысты май салқындатқышқа май беруді автоматты түрде реттеуге арналған.
Қозғалтқышта цилиндр блогы мен май сүзгісі арасында термиялық клапан орнатылған.
Термиялық клапан алюминий қорытпасынан құйылған корпустан 3, екі клапаннан: шар 4 пен серіппеден 5 тұратын қауіпсіздік клапанынан және жылу сенсоры 2 басқаратын плунжер 1 мен серіппеден 10 тұратын айналма клапаннан; тығыздағыштары 6 және 9 бар бұрандалы тығындардан 7 және 8 тұрады.
Май салқындатқышқа май беретін шланг штуцер 11-ге жалғанады.
Май сорғысынан май қысыммен термиялық клапанның А қуысына беріледі.
Май қысымы 0,7-0,9 кгс/см²-ден жоғары болғанда, шар клапаны ашылады және май термиялық клапан корпусының Б арнасы арқылы плунжер 1-ге өтеді.
Май температурасы 81 + 2°C-қа жеткенде, ыстық май ағынымен жуылатын жылу сенсоры 2-нің поршені плунжер 1-ді жылжыта бастайды, осылайша май ағынына Б арнасынан май салқындатқышқа жол ашады.
Шар клапаны қозғалтқыштың үйкеліс бөліктерін майлау жүйесіндегі май қысымының шамадан тыс төмендеуінен қорғайды.
Техникалық жағдайын тексеру үшін термиялық клапанды бөлшектеңіз, оның бөлшектерін керосинде немесе бензинде жуып, сығылған ауамен үрлеңіз.
Термиялық клапан плунжерінің корпус тесігінде кептеліссіз еркін қозғалатынына және серіппенің жарамды күйде екеніне көз жеткізіңіз.
Плунжер мен корпустың жанасатын беттерінде плунжердің кептелуіне әкелуі мүмкін шөгінділер мен саңылаулар болмауы керек.
Термиялық клапан тесігі мен плунжердің тозуын тексеріңіз.
Жанасатын бөлшектер: термиялық клапан корпусы - плунжер
- Тесік – Ø22+0,02 мм
- Білік – Ø22-0,015-0,045 мм
- Саңылау – 0,015-0,065 мм
Өлшемнің номиналды мәннен айтарлықтай ауытқуы болса, тозған бөлшекті жарамсыз деп табу керек.
Бос күйдегі плунжер серіппесінің ұзындығы 70 мм болуы керек.
Серіппені 41,8 мм ұзындыққа дейін қысу кезіндегі күш 57,3 ± 10,5 Н болуы керек. Егер күш аз болса, серіппе жарамсыз деп табылады.
Қауіпсіздік шар клапаны серіппесінің бос ұзындығы 56 мм болуы керек. Серіппені 41 мм ұзындыққа дейін қысу кезіндегі күш 7,5 ± 1,5 Н болуы керек. Серіппе әлсіреген болса, оны ауыстырыңыз.
Жылу сенсорының жұмысқа жарамдылығын сенсорды жуатын майдың әртүрлі температурасында және серіппе жасайтын поршеньге түсетін жүктемеде поршеньдің шығыңқылығы бойынша тексеріңіз.
Май температурасы (20 ± 15)°C және поршеньге түсетін жүктеме 44,1 ± 4,4 Н болғандағы бастапқы поршень шығыңқылығы 7 мм-ден аспауы керек.
(95 ± 2) °C температурада және поршеньге түсетін жүктеме 113 ± 11,3 Н (серіппені 44,1 ± 4,4 Н-ден әрі қарай қысу нәтижесінде пайда болған) кезінде поршень шығыңқылығы кемінде 12,88 мм болуы керек.
(115 ± 2)°C температурада және серіппені әрі қарай қысу нәтижесінде пайда болатын күш кезінде шығыңқылық 21 мм-ден аспауы керек.
Егер шығыңқылық көрсетілген мәндерге сәйкес келмесе, жылу сенсоры жарамсыз деп табылады.
Шығыңқылықты бөлік құны 0,01 мм болатын сағаттық типті индикатормен өлшеңіз. Майды қыздыру қарқындылығы 1°C/мин аспауы керек.
Сынақ кезінде май бүкіл көлемде бірдей температураны алу үшін үздіксіз араластырылуы керек.
Термиялық клапанды құрастыру кезінде плунжер тығынын 39,2-44,1 Н⋅м (4-4,5 кгс⋅м) моментпен, шар клапанының тығынын 24,5-29,4 Н⋅м (2,5-3 кгс⋅м) моментпен, штуцерді 19,6-49,1 Н⋅м (2-5 кгс⋅м) моментпен бұрап тартыңыз. Алдымен штуцердің жіпіне «стопор-6» тығыздағышын жағыңыз.
Қозғалтқышқа орнатқаннан кейін қозғалтқышты 90°C температураға дейін жылытып, термиялық клапанның герметикалығын тексеріңіз.