Қозғалтқышты салқындату жүйесі (1-сурет) су сорғысын, сұйық майлы жылу алмастырғышты, желдеткішті, термостаттарды қоса алғанда, сұйық, айналмалы болып табылады

Сонымен қатар, салқындату жүйесі суды салқындатқышты, ауадан ауаға салқындатқышты және көлікке орнатылған қашықтағы термометрді қамтиды.

Салқындату жүйесінің схемасы: 1 - су сорғы: 2 - жең салқындату блогының қуысы; 3 - блок басындағы су қуысы; 4 - бойлық су арнасы; 5 - турбокомпрессор; 6 - оң жақ су құбыры; 7 - қосылатын құбыр; 8 - кіріс құбыры; 9 - термостат; 10 - біріктіретін құбырлары бар тройник; 11 - айналмалы түтік; 12 - аша; 13 - сұйық-майлы жылу алмастырғыштың кіріс құбыры; 14 - желдеткіш; 15 - көлденең су арнасы; A - су радиаторынан салқындатқышты беру; B - кабинаның жылытқышына; B - ауаның шығуы; D - ауадан ауаға арналған салқындатқышқа зарядтау ауасын беру; E, W - радиаторға; E - ауадан ауаға зарядтағыш ауа салқындатқыштан цилиндрлерге

Қозғалтқыш жұмысы кезінде салқындату жүйесіндегі салқындату сұйықтығының айналымы орталықтан тепкіш сорғы арқылы жасалады.

Су сорғысынан 1 сұйықтық көлденең арнаға 15 және одан әрі оң бойлық арна 4 бойымен цилиндрлердің оң қатарындағы су қуысына, ал цилиндрлердің сол қатарына сұйықтықтың кіріс құбыры арқылы түседі- май жылу алмастырғыш 13, майды екі элементте салқындату, содан кейін сол бойлық арнаға.

Сұйық майлы жылу алмастырғыштан салқындату сұйықтығы өтуі үшін тығын 12 таратушы берілістердің алдыңғы қақпағына басылады.

Одан әрі цилиндрлердің су қуыстарындағы салқындату сұйықтығы бағыттаушы арналар арқылы цилиндр қалпақшаларына ең қызған беттерге - сору арналары мен саптама шыныаяқтарына түседі, содан кейін су жинау құбырларында 6 жиналады.

Суық қозғалтқыш қыздырылған кезде, су жинау құбырларын радиаторға қосатын арналар термостат клапандарымен 9 жабылады.

Салқындатқыш құбырлар 10 және айналма құбыр 11 арқылы радиаторды айналып өтіп, қозғалтқыштың қызуын жылдамдатады.

Салқындату сұйықтығы 80˚ C температураға жеткенде, термостаттың клапандары ашылады, қыздырылған сұйықтық су радиаторына түседі, онда ол желдеткіш 14 жасаған ауа ағынына жылу береді, содан кейін су сорғысына қайта оралады.

Салқындату сұйықтығының температурасы төмендегенде, термостаттар радиаторды айналып өтіп, барлық салқындатқыш сұйықтық ағынын автоматты түрде тікелей су сорғысына бағыттайды.

Осылайша, термостаттардың көмегімен қозғалтқыштың оңтайлы жылу режимі қамтамасыз етіледі.

Су сорғысы

Ортадан тепкіш типтегі су сорғысы цилиндрлер блогының алдыңғы қабырғасына орнатылады және иінді біліктің алдыңғы ұшына орнатылған шкивтен V-белдігі арқылы басқарылады.

Су сорғысы: 1 - жетек шкив; 2 - ұстағыш сақина; 3 - подшипник; 4 - ролик; 5 - су дефлекторы; 6 - механикалық тығыздағыш; 7 - сорғы корпусы; 8 - тығыздағыш сақина; 9 - су сорғышының салалық құбыры; 10 - дөңгелек; 11 - жұмыс дөңгелегі тығыны; 12 - тығыздағыш сақина; 13 - тығыздағыш сақина втулкасы; A - механикалық тығыздауыш; B - дренаждық тесік

Су сорғысының құрылымы 2-суретте көрсетілген. Сорғының шойын корпусында 7 роликке 4 басылған жұмыс дөңгелегі 10 айналып, салқындатқыш сұйықтық ағынын жасайды.

Сорғы білігі бір жақты тығыздағышпен екі шарикті мойынтіректерге 3 орнатылған.

Сорапты құрастыру кезінде мойынтірек қуысы қосымша майлаусыз сорғының бүкіл қызмет ету мерзіміне Litol-24 ГОСТ 21150-87 майымен толтырылады.

Сораптың мойынтірек қуысын тығыздау механикалық өздігінен қысатын тығыздағыш арқылы жүзеге асырылады.

Механикалық тығыздағыштың тығыздығын бақылау үшін сорғы корпусында «B» су төгетін тесігі бар. Жетек шкив 1 сорғы білігіне басылған.

Су сорғысы корпуста 236-1307010-B1 деп белгіленген.

Су сорғысын жөндеу үшін "MAZ су сорғысын жөндеу" мақаласын қараңыз.

Салқындату жүйесіне техникалық қызмет көрсету

Қозғалтқыштың қалыпты жұмысын қамтамасыз ету үшін келесі талаптарды орындау қажет:

  • 1. Салқындату жүйесін ұсынылған мұздатуға қарсы арнайы сұйықтықтармен немесе ерекше жағдайларда қысқа уақытқа таза жұмсақ сумен толтырыңыз.
  • 2. Таза ыдыстарды пайдаланып, салқындатқышты торы бар шұңқыр арқылы құйыңыз.
  • 3. Салқындату сұйықтығының температурасын 75 - 90ºС шегінде ұстаңыз.
  • 4. Цилиндр қақпақтары мен күртешелердің деформацияларының пайда болуын болдырмау үшін жылы қозғалтқыштың салқындату жүйесіне салқындатқышты оның жұмысы кезінде біртіндеп және әрқашан қосыңыз.
  • 5. Салқындату жүйесі сумен толтырылған болса, салқындату жүйесін арнайы шайғыш пистолетті пайдаланып жүйелі түрде таза сумен, ал егер ол жоқ болса, таза судың күшті ағынымен, жақсырақ пульсирленген сумен шайыңыз.

Салқындату жүйесінен масштабты жүйелі түрде алып тастаңыз.

  • 6. Антифризді салқындатқыш ретінде пайдаланған кезде оның түсін мезгіл-мезгіл бақылап отыру қажет.

Егер "Тосол" қызыл-қоңыр түске ие болса, бұл оның қозғалтқыш бөліктерінің құрылымдық материалдарына қатысты агрессивтілігін көрсетеді.

Бұл жағдайда "Tosol" салқындату жүйесін оған дейін жуу арқылы ауыстырылуы керек.

YaMZ-238 дизельді салқындату жүйесінің дизайны + техникалық қызмет көрсету

7. Су сорғысының мойынтіректеріне түсетін салқындату сұйықтығы оларды зақымдайтынын есте ұстай отырып, су сорғысының жұмыс дөңгелегінің механикалық тығыздағышының күйін қадағалаңыз.

Механикалық тығыздағыштың дұрыс жұмыс істемеуі су сорғысының корпусындағы ағызу тесігінен (3-сурет) судың ағып кетуімен көрсетіледі, ол бітелмеуі керек.

Тығыздалмаған сорғыны жөндеу керек.

8. Температуралық режим бұзылған жағдайда термостаттардың және олардың тығыздағыштарының жұмысқа жарамдылығын тексеріңіз.

Негізгі термостат клапанының ашылу температурасы 80 ± 2ºС болуы керек (термостат корпусында көрсетілген).

Клапан орнынан кемінде 8 мм қозғалып, толығымен ашылуы керек. Ақаулы термостатты жаңасымен ауыстырыңыз.

9. Радиатордың жібітуін болдырмау үшін қысқы жағдайда жұмыс істегенде, ағызу клапаны бар термостаттарды пайдаланған кезде қозғалтқыштың салқындату жүйесін тек мұздату деңгейі төмен сұйықтықпен толтыру керек.

Көрсетілген термостаттар T117-06 немесе TS107-06M1 деп белгіленген, тот баспайтын болаттан жасалған (бұрын пайдаланылған термостаттарда жездің орнына) және қозғалтқыштарға 2007 жылдың наурыз айынан бастап орнатылған

Салқындату жүйесін қақтан тазалау

20 г/л концентрациядағы судағы техникалық Trilon B (TU 6-01-634–71) ерітіндісімен салқындату жүйесінен қақты кетіріңіз.

Трилон - ақ ұнтақ, улы емес, суда оңай ериді, оны қыздырғанда және қайнатқанда көбік пайда болмайды.

Трилон ерітіндісін салқындату жүйесіне құйыңыз.

Қозғалтқыш бір күн жұмыс істегеннен кейін (кемінде 6–7 сағат) пайдаланылған ерітіндіні төгіп, оны жаңасымен толтырыңыз.

Жуу төрт-бес күн жалғасады. Жуғаннан кейін салқындату жүйесіне 2 г/л Трилон бар суды құйыңыз.

Трилон В болмаған жағдайда салқындату жүйесіндегі қақты 10 литр суға 0,5 кг және 10 литр суға 1 кг керосин мөлшеріндегі сода күлінен (жуу) тұратын ерітіндімен жоюға болады.

Ерітіндіні салқындату жүйесіне 24 сағат бойы құйыңыз, оның ішінде қозғалтқыш жұмыс режимінде кемінде 8 сағат жұмыс істеуі керек, содан кейін ерітіндіні ыстық күйде төгіп тастаңыз және қозғалтқышты салқындатқаннан кейін салқындату жүйесін таза сумен шайыңыз.

Салқындату жүйесіндегі салқындату сұйықтығының (су) деңгейін тексеру

Радиатор мен қыздырғыштың толтырғыш қақпақтарын ашыңыз (суық қозғалтқышта). Қалыпты сұйықтық деңгейі (кабинаның қыздырғыш клапаны ашық) радиатор салқындату түтіктерінің жоғарғы жиегінің деңгейінде болуы керек.

Концентрлі төмен мұздатқыш Тосол-А (ол улы) салқындатқыш ретінде пайдаланылады, көліктің жұмыс істеуінің климаттық аймағына байланысты пропорцияда жұмсақ және таза сумен сұйылтылған (кестwidth қараңыз).

YaMZ-238 дизельді салқындату жүйесінің дизайны + техникалық қызмет көрсету

Салқындату жүйесінен және қыздырғыштан салқындатқышты төгу

Жүйеден салқындатқыш сұйықтықты төгу үшін көлікті тегіс немесе еңіс алға қарай платформаға қойыңыз. Қыздырғыш қазандығында 3 (Cурет 1), қыздырғыш сорғы блогында 5, төменгі радиатор резервуарында 4, қозғалтқыш су сорғысының төменгі тармақ құбырында 2 орналасқан төрт кранды ашыңыз.

YaMZ-238 дизельді салқындату жүйесінің дизайны + техникалық қызмет көрсету

Сонымен бірге қыздырғыш клапан, радиатор мойнының тығындары және жылытқыштың толтырғыш құбыры ашық болыңыз.

Егер шүмектердің бірі бітеліп қалса, оны сыммен тазалаңыз.

Сұйықтықты кеңейту ыдысынан төгу үшін оны жоғары көтеріңіз.

Егер салқындату жүйесінде су пайдаланылса, оны сорғыдан шығару үшін қыздырғыш сорғы бөлігін 10...15 секундқа қосыңыз.

Қызып кетуді болдырмау үшін қозғалтқышты салқындатқыш сұйықтықсыз қосуға болмайды.

Салқындату жүйесін төмен мұздатқыш сұйықтықпен толтыру

Салқындатқыш сұйықтықты төгу клапандарын жабыңыз.

Толтырғыш/жылытқыштың ашасын, содан кейін кабинаның қыздырғыш клапанын ашыңыз және салқындату жүйесін радиатор толтырғыш мойыны арқылы толтырыңыз.

Оның ағып кетуіне көз жеткізіңіз.

Жетектегі белдіктердің керілуін реттеу

4 кгс күшпен таспаның ең үлкен тармағының ортасын басу арқылы су сорғысының, генератордың және желдеткіштің жетекші сұйықтық муфтасының жетек белдіктерінің керілуін тексеріңіз (3-сурет).

Белдіктер 15...22 мм-ге шөгуі керек. Егер олар көп немесе аз иілсе, олардың керілуін реттеңіз.

YaMZ-238 дизельді салқындату жүйесінің дизайны + техникалық қызмет көрсету

Су сорғысының 3 және генератордың 1 жетекші белдіктерінің керілуін генератордың орнын оның бекіту осіне қатысты өзгерту, гайкаларды 7 және 2 босату арқылы реттеңіз.

Гидравликалық муфтаның жетек белдіктерінің 6 керілуін кергішпен 4 реттеңіз, иінтіректі бекітпwidthң гайкасын 5 босатып, оны шкивпен осьтің айналасында жылжытыңыз, иінді рычагтың соңындағы тесікке енгізіңіз.

Желдеткіштердің жұмыс режимдерін реттеу

Егер гидравликалық муфтаның 4-клапаны (4-сурет) «В» күйіне орнатылса (ажыратқыш корпусындағы белгі), жүйедегі салқындатқыштың температурасы автоматты түрде 80-95 ° С шегінде сақталады.

YaMZ-238 дизельді салқындату жүйесінің дизайны + техникалық қызмет көрсету

Кран "O" күйіне қойылғанда, желдеткіш өшіріледі. Сонымен бірге ол төмен жиілікте айнала алады.

Егер клапан "P" күйіне орнатылса, желдеткіш әрқашан қосулы болады (бұғатталған).

Бұл режимді сұйықтық муфтасының немесе оның ауыстырып-қосқышының мүмкін ақаулары болған жағдайда ғана қысқа уақытқа ғана пайдалануға болады.

Егер желдеткіш автоматты режимде жұмыс істегенде, жүйедегі салқындатқыштың температурасы 105 ° C-тан жоғары көтерілсе, тіректерді 1 ауыстыру арқылы ажыратқыш штангасының жүрісін реттеу қажет.

Жаңа автоматты ажыратқышта барлық шайбалар жылу күші сенсорының 3 үстінде орналасқан; жылу режимі бұзылған жағдайда, оларды датчик астына кезекпен ауыстыру керек, ал барлық шайбаларды жылжытқаннан кейін және келесі реттеу қажет болғаннан кейін жылу күшінің сенсорын ауыстыру қажет.

Жылу күші сенсорын бекітуге арналған гайканың 2 тарту моменті 2-2,3 кгс.м аспауы керек.

Жалюздерді және олардың жетектерін тексеріңіз.

Қажет болса, олардың толық ашылмау немесе жабылу себебін анықтаңыз. Ықтимал кідірістерді жойыңыз.

new

Иінді білікті жөндеу негізгі және шатундық журналдарды келесі жөндеу өлшеміне қайта өңдеуден тұрады

УАЗ-31512 автокөлігінің гидравликалық ілінісу ағытпасы (1-сурет) аспалы педальдан 19, негізгі цилиндрден 5, гидравликалық құбырдан 4, гидравликалық шлангтан 24 және жұмыс цилиндрінен 25 тұрады